17 juni 2021

Vroeger in oude tijden kon je vanaf Duitsland naar Engeland lopen. Wat nu de Noordzee is was toen een woest steppegebied met dieren die we nu niet meer kennen zoals de wolharige mammoet, de steppewisent, het reuzenhert en de wolharige neushoorn. De Noordzee is, samen met de Russische provincie SiberiĆ«, de rijkste vindplaats van mammoetfossielen in de wereld. Op de bodem zijn enorme hoeveelheden fossielen van het vroegere dierenleven te vinden. Vissersschepen krijgen in hun netten dagelijks botten die ons veel leren over het leven tijdens de ijstijden. Grote ijzeren kettingen vooraan het visnet woelen de zeebodem los, zodat de vis opgejaagd wordt en het net in zwemt. Men weet nooit waar de fossielen precies vandaan komen als de netten aan boord van het schip worden gehesen. Een sleep met een net duurt gemiddeld anderhalf uur. In die tijd legt het net zo’n tien kilometer over de zeebodem af. De vindplaats van een bot ligt dus ergens op die lijn. Bovendien kunnen botten in de loop der jaren verplaatst worden door stromingen.

De Bruine Bank ligt midden op de Noordzee, zo’n zestig mijl ten westen van IJmuiden. De concentratie botten die daar op de bodem ligt is ronduit spectaculair te noemen. Er is waarschijnlijk geen ander gebied op de wereld waar een grotere dichtheid aan fossiele zoogdierresten uit de laatste ijstijd voorkomt. Tijdens de ijstijd was het gebied een smeltwatermeer. Grote grazers zoals de steppewisent kwamen er drinken en werden verrast door roofdieren. De afgekloven botten raakten met sediment overdekt en werden in de kleilagen op de bodem van het meer bewaard; ideale fossilisatieomstandigheden voor dode dieren. Dit kan ook de grote hoeveelheid botten van mammoeten verklaren die hier worden opgevist.

The North Sea used to be an open steppe plain. Animals from ancient times lived here. Animals we don’t know anymore, but the remains are still found. I got a box of mammoth bones from the North Sea from a fisherman. After several months of desalination, these are now preserved.